WOYZECK MASALI – TATBİKAT SAHNESİ ANKARA 🎭🎭🎭🎭🎭

WOYZECK MASALI… Georg BÜCHNER’in Woyzeck adlı WOYZECK MASALI - AFİŞ - ERDAL BEŞİKÇİOĞLUeserinden uyarlayan ve yöneten Erdal BEŞİKÇİOĞLU…

Woyzeck Masalı ismi doğru bir tercih; zira Georg BÜCHNER’in Woyzeck’i tamamlanmamış, ölümünden kırk yıl sonra müsveddeleri bulunup, derlenmiş ve muhtemelen eksik bir eser. Kesinlik kazanmış bir halde bulunamadığı için farklı derlemeleri var. Bende 1961 yılında DE Yayınevi tarafından basılmış birinci baskı. Eser 35 sayfa. Sahneler arasında bir neden sonuç ilişkisi olmadığından dağınık müsveddelerin farklı dizinde oluşturulması gayet doğal, klasik bir olay örgüsü yok. Sahneler bize yalnızca bir fikir oluşturmamız için altyapı hazırlıyor. Bu doğrultuda bakıldığında diyebiliriz ki ‘masal’ ifadesi eserin masalsılığından değil, müzik ve koreografi ile beslenmiş temsilde anlatımın, yorumun, sahnelemenin bir bütünlük içerisinde oyuna boyut katmasından kaynaklanıyor.

Kısaca konusuna değinmek isterim: Woyzeck tam adıyla Friedrich Johann Franz Woyzeck, otuz bir yaşında bir er. Bir yandan Yüzbaşı’nın gönlünü hoş tutmaya çalışırken diğer yandan Doktor’un deneği olarak ek gelir elde etmek için sadece bezelyeyle beslenmektedir. Gönlünü Marie adında bir haspaya kaptırmıştır. Bir çocukları vardır. Marie Bando Şefi ile gönül eğlendirirken dedikodusu Yüzbaşı’nın diline kadar düşer. Woyzeck sevgisinin, ahlâkî değerlerinin, toplumun yönlendirmesinin ve hatta dinin altında ezilir ve Marie’yi öldürür. Eserin son kısmı elde bulunmamakla birlikte, yazımına göre bir yorumla, öldürürken kullandığı bıçağı gölün daha derinlerine atmaya çalışırken boğulur.

Eser birbirine bağlı olaylarla ilerlemiyor; daha genel bir tavır içerisinde, bağımsız sahnelerle Woyzeck hakkında fikir edinmemize yönelik bir kurgu taşıyor. Sonlara doğru Woyzeck’teki tepki ortaya çıkıyor ve karakter gerçek anlamda harekete geçiyor. Eser bu yapısının yardımıyla sahnelemede sanatçılara özgürlük tanıyor, diyebiliriz. Tatbikat da yakalamışken böyle bir eseri dört dörtlük kullanıyor.

Tatbikat’ın eser yorumu aşağıdaki gibi:*

“İnsan nedir? “Biraz toprak, biraz toz, biraz et, biraz kan” mı? İnsanı “insan” yapan nedir? Georg Büchner, dünya tiyatro literatürünün en önemli oyunlarından biri olan Woyzeck’te “insan olmak” olgusunu; erdem, ahlâk ve iyilik kavramları üzerinden sorguluyor. Her zaman zorunlu ve haklı görülen savaşta; yoksulluk, sınıf farklılıkları, toplum baskısı içinde, insan daha fazla uçuruma sürüklenmeden insan olabilmeyi ve insan kalabilmeyi ne kadar başarır? Gerçekliğin saptığı böyle kaypak bir dünyada insan ne içindir?”

Woyzeck çözümlemesini daha sonraki bir yazımda ayrıntılarıyla yazmaya çalışacağım. Genel kabul görmüş Woyzeck yorumundan farklı olacak sanırım. Takip ederseniz sevinirim.

Tatbikat Sahnesi Bir Rock Müzikali diye tanımlıyor temsilini. Doğru. Rock müzik sevmeyenlere de tavsiye etmek isterim; çünkü temsilde tercih edilen müzik türü –her ne kadar yorum üzerinde etkili ve bilinçli bir tercih olsa bile– eserin genel mesajının yol haritasını değiştirmiyor. Belki küçük bir pamuk takviyesiyle gidebilirsiniz. Demedi demeyin, besteler ve yorumlar harika. Perdeyle birlikte –hatta öncesinde– başlayan orkestra finale kadar müziğine devam ediyor. Gitarda Ankara’nın tanınan yüzü Süleyman BAĞCIOĞLU döktürüyor. Müzisyenler mükemmel. Temsil süresince arka planda (yukarıda) müzik icra etmeye çalışan bir ekip değil, oyunla bütünleşmiş bir topluluk görüyoruz, bir an olsun sırıtmıyorlar. Sahne unsurlarının istisnasız tamamının kaynaşması sağlanabilmiş. Besteler ve sözler temsil için hazırlanmış, tam da yerine oturmuş. Koreografiyle, makyajla, kostümlerle, ışıkla bambaşka bir sahnelemeye tanık olacaksınız.

Tatbikat Sahnesi özel tiyatro uygulamalarını bu yorumla birkaç gömlek üste taşıyor hiç kuşkusuz. Mezarsız Ölüler’deki üst düzey başarı Woyzeck Masalı ile devam ederken ekip yalnızca bir temsil sunmuyor, aynı zamanda bir hayal dünyası, bambaşka bir bakış açısı sunuyor sanatseverlere. Tüm ekip çok çok başarılı. Bence Tatbikat oyuncularının başarısının nedeni yaratıcılığa açık, oyuncuları istedikleri delilikler konusunda özgür bırakan bir yapıda olması. Meselâ bu kadrodan şu an Devlet Tiyatroları’nda sahnelenen ve benim çok beğendiğim Vanya Dayı’yı aynen sahnelemesi istense büyük sıkıntılar yaşanabilir gibi geliyor. Diyeceksiniz ki o zaman Tatbikat olmaz, Devlet olur. Doğru, Tatbikat’ı Tatbikat yapan bir tarz daha şimdiden oturdu bence. Hep söylerim, sanatta en zor iş üslûp yaratabilmek‘tir ve bence Tatbikat Sahnesi oyunlarıyla sanat dünyamızdaki en büyük eksik olan üslûp yaratma ihtiyacını tam on ikiden vurdu.

Ankara ve Türkiye’ye hayırlı olsun. Başta Erdal BEŞİKÇİOĞLU olmak üzere tüm Tatbikat oyuncularını ve kadrosunu yürekten kutluyorum. Umarım daha büyük sahnelerde gösterime çıkar.

Ankara’da bir efsane doğuyor. Kaçırmayın, tanık olun!!!

WOYZECK MASALI - TATBİKAT SAHNESİ - OYUNCULAR, MÜZİSYENLER, TEKNİK KADROBiricik eleştirimi yazının sonuna ekliyorum: Oyunla ilgili Tatbikat sitesinde bile hiç fotoğraf yok.


*Tatbikat Sahnesi resmi sitesinden.

Bir Cevap Yazın