K├ťRK MANTOLU MADONNA – TO BE HOUSE OF PRODUCTION ­čÄş ­čÄş ­čÄş

K├ťRK MANTOLU MADONNAÔÇŽ Yazan Sabahattin AL─░ÔÇŽ Uyarlayan ve Y├Âneten Engin ALKANÔÇŽ

Sabahattin AliÔÇÖnin klasik eseri K├ťRK MANTOLU MADONNA ilk kez tiyatro sahnesine ta┼č─▒nm─▒┼č. G├╝zel olmu┼č. Uyarlayan Engin ALKANÔÇÖa ba┼čtan kocaman bir tebrik ve te┼čekk├╝r├╝m├╝ sunay─▒m; ├ž├╝nk├╝ kurgu ve anlat─▒m olarak farkl─▒ ve ak─▒c─▒ bir i┼č ├ž─▒km─▒┼č. Yap─▒mc─▒ To Be House Of Production; ─░ngiliz veya Amerikal─▒ herhaldeÔÇŽ ya da bir grup kompleksli T├╝rk.

Konusunu ├Âzetleyeyim: Olaylar─▒ RaifÔÇÖin defterinden Sabahattin AliÔÇÖnin anlat─▒m─▒ndan dinliyoruz. Ali yeni i┼činde kendisinden ya┼č├ža b├╝y├╝k m├╝tercim Raif beyle ayn─▒ odada ├žal─▒┼čmaya ba┼člar. Raif bey kendi halinde, sessiz sakin, konu┼čmaz etmez biridir. Bir g├╝n a─č─▒r bir hastal─▒─ča yakalan─▒r ve art─▒k ├Âlmek ├╝zeredir. AliÔÇÖden ├žal─▒┼čma masas─▒n─▒n ├žekmecesindeki her ┼čeyi getirmesini rica eder. Ali ├žekmecede ne varsa getirir; ancak Raif beye ait bir defter vard─▒r ki Ali bu defteri okumak arzusuyla yan─▒p tutu┼čmaktad─▒r. Raif bey defteri sobaya atmas─▒n─▒ s├Âyler. Ali ├ž─▒ld─▒racak gibi olur, oysa Raif beyi tan─▒mak istemektedir ve nihayetinde yalvar yakar okumaya ikna eder, defteri bir geceli─čine al─▒r. Ertesi sabaha kadar AliÔÇÖnin defteri okuma s├╝recine tan─▒k oluruz. Sayfalar─▒n ├ževrilmesiyle olaylar ba┼člar. Defter Raif beyin AnadoluÔÇÖnun i┼čgaliyle birlikte babas─▒n─▒n RaifÔÇÖi i┼č ├Â─črensin diye AlmanyaÔÇÖya g├Ândermesiyle ba┼člar. Raif oradaki bir resim sergisinde bir tablo g├Âr├╝r: K├╝rk Mantolu Madonna. Resmin ├Âzg├╝n ismi bu de─čilse bile RaifÔÇÖin haf─▒zas─▒nda b├Âyle yer eder. Raif hayran kald─▒─č─▒ resmi, daha do─črusu resimdeki kad─▒n imgesini g├Ârmek i├žin her g├╝n sergiye gitmeye ba┼člar. Ve bir g├╝n bulur o kad─▒n─▒n ger├žekten varl─▒─č─▒ndan haberdar olur. Resim bir oto portredir: Maria Puder. Raif bir ┼čekilde Maria Puder ile tan─▒┼č─▒r ve ├Ân├╝ne ge├žemedikleri bir ba─č kurulur aralar─▒ndaÔÇŽ ve olaylar olaylarÔÇŽ (Bu kadar yeter!)

Temsil Sabahattin AliÔÇÖnin anlat─▒m─▒yla ba┼čl─▒yor; ama sadece onunla devam etmiyor, Raif beyin gen├žli─či ve ├Âl├╝m d├Â┼če─čindeki Raif bey de kat─▒l─▒yor anlat─▒ma; ayr─▒ca di─čer oyuncular da yeri geldi─činde k─▒sa b├Âl├╝mlerle anlat─▒c─▒ oluyorlar. Anlat─▒m─▒ bol bir roman─▒ sahneye aktarman─▒n zorlu─čunu sahnedeki hareketlilikle a┼čm─▒┼č ALKAN. Ayn─▒ anda birka├ž farkl─▒ anlat─▒c─▒ ve bazen ayn─▒ anda sahnedeler. Bir tek Sabahattin Ali anlat─▒m─▒ son derece kuru, yavan kalabilecekken, ALKAN bir de anlat─▒c─▒lar─▒ olaylar─▒n tam ortas─▒na ├žekince hem ya┼č─▒yor hem anlat─▒yor gibi ├žok hareketli bir tav─▒r ortaya ├ž─▒km─▒┼č. Andaki duyguyu Ali, gen├ž Raif, Raif e┼č zamanl─▒ ya┼čamakla kalm─▒yorlar, hi├žbiri ak─▒┼čtan kopmad─▒─č─▒ i├žin bir anlamda koca bir s├╝reci, ba─člar─▒ canl─▒ tutuyorlar. ├ľzellikle birlikte ya┼čad─▒klar─▒, payla┼čt─▒klar─▒ yo─čun duygulu sahnelerde i├ž i├želik ├žok g├╝zel bir b├╝t├╝nl├╝k, uyum sa─čl─▒yor. ALKANÔÇÖ─▒n ba┼čar─▒l─▒ uygulamas─▒ s─▒k s─▒k dile getirece─čim bir tecr├╝be olarak haf─▒zamda yer edecek. Tekrar tekrar tebrikler.

Temsilde ho┼čuma giden di─čer bir unsur sahne tasar─▒m─▒ oldu. Son derece etkili, kullan─▒┼čl─▒, hareketi canl─▒ tutan bir dekor tasar─▒m─▒ g├Âr├╝yoruz. Cem YILMAZERÔÇÖi kutluyorum. I┼č─▒kla dekorun hareketi m├╝kemmel. G├Ârsel efektlerle perdelere yans─▒t─▒lan d├Ânem ve mekan alg─▒lar─▒ ├žok ba┼čar─▒l─▒. Perdelerin farkl─▒ mek├ón alg─▒s─▒ yaratacak bi├žimde dizili┼či, hem sahneden hem sahne arkas─▒ndan kullan─▒ma a├ž─▒k y├╝ksek platform ├žok mant─▒kl─▒ bir tercih olmu┼č. ─░ni┼čli ├ž─▒k─▒┼čl─▒ sahne yap─▒s─▒ hareket katmakla birlikte ya┼čanan olaylar─▒n temposunu, yap─▒s─▒n─▒ da belirlemeye katk─▒ sa─člam─▒┼č.

Kost├╝mlerde ana karakterler ba┼čar─▒l─▒yken yard─▒m oyuncular─▒n d├Ân dola┼č ayn─▒ giysilerle kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmalar─▒ ├žok yanl─▒┼č bir tercih bence. Lise talebesi k─▒yafetini and─▒ran k├Ât├╝ bir k─▒yafetle farkl─▒ tiplemeler olmuyor; ├žok yal─▒n da olsa kost├╝m de─či┼čtirilmeli bence. Tu─čba ├ťNSALÔÇÖ─▒n mask├╝len tak─▒m─▒ ise hem ├╝st├╝ne oturmam─▒┼č hem isteneni vermekten uzak. Temsilin kost├╝m tasar─▒mlar─▒ Beymen Collection. Kost├╝mleri haz─▒rlarken eserin b├╝t├╝n├╝ ├╝st├╝nde fazlaca ├žal─▒┼č─▒lmam─▒┼č anla┼č─▒lan.

Oyunculara gelinceÔÇŽ Gen├ž RaifÔÇÖi canland─▒ran Alper SALDIRANÔÇÖ─▒ ├žok be─čendim; daha sahneye ilk ad─▒m at─▒┼č─▒nda temsilin ate┼čini i├žinde ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ belli etti. Hen├╝z hi├žbir hayat tecr├╝besi olmayan bir gencin yabanc─▒ bir d├╝nyada ki┼čili─čini ┼čekillendirmedeki teredd├╝tlerini g├╝zel aktard─▒. Sabahattin Ali rol├╝nde Sercan BADUR ilk ba┼čta ├žekingen, teredd├╝tl├╝ g├Âr├╝nd├╝ bana; sahneye yaln─▒z ├ž─▒k─▒p rol gere─či uzunca bir s├╝re sessiz kalmas─▒n─▒n yaratt─▒─č─▒ bir durum san─▒r─▒m, ama s─▒cak, insanlar─▒ kazanan bir beden dili var. Temsil ilerledik├že duyguya kap─▒lmas─▒ ve kendini Gen├ž Raif ile ├Âzde┼čle┼čtirmesi ho┼čtu. Engin ALKAN, Lila G├ťRMAN, Sacide TA┼×ANER zaten iyiydiler. G├ťRMANÔÇÖ─▒n f─▒st─▒k yeme sahnesini ├ž├Âzemedim? Mikrofon aksakl─▒─č─▒ nedeniyle oyuncu da yo─čunlu─čunu kaybetti ve eylemin neye hizmet etti─či ─▒skaland─▒. Sahnede g├Ârd├╝─č├╝m├╝z ikinci karakter olan Emrah ALTINTOPRAK ses ve beden diliyle temsile kademeli olarak h─▒z katt─▒, ├žat─▒┼čmalar─▒ ba┼člatt─▒, ko┼čunun tav┼čan─▒yd─▒ sanki. Tu─čba ├ťNSALÔÇÖ─▒n e─čitimsiz ses kullan─▒m─▒ ve oyunculu─ču d─▒┼č─▒nda di─čer oyuncular─▒ da ba┼čar─▒l─▒ buldum. (Sadece sarho┼č Maria rol├╝ndeki konu┼čma ba┼čar─▒s─▒ akl─▒ma kurt d├╝┼č├╝rd├╝.) ├ťNSALÔÇÖ─▒n yerine daha az me┼čhur, daha ├žok donan─▒ml─▒ biri sahne alsayd─▒ temsil birka├ž g├Âmlek ├╝ste ├ž─▒kard─▒ san─▒r─▒m. Neden Tu─čba ├ťNSAL? Ben ├ž├Âzemedim.

Giri┼č biraz uzun tutulmu┼č, esas ├Âyk├╝ye ge├žilmesi yakla┼č─▒k yar─▒m saat s├╝r├╝yor; ama beni s─▒kmad─▒, anlat─▒m g├╝zel. Temsildeki ┼čark─▒ sahnelerini sevemedim. SerenadeÔÇÖa s├Âz yaz─▒lmas─▒ zorlama geldi. Final sahnesindeki ┼čark─▒ g├Âr├╝nt├╝lerle birlikte ├Âzet niteli─činde g├╝zel d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼čt├╝ bir yan─▒yla; ama temsilin temposunu a┼ča─č─▒ ├žekti, duygular tam temsille doru─ča ├ž─▒km─▒┼čken ┼čark─▒yla ba┼čka bir duyguya ge├žtik ve birden durulduk. (Bu g├Âr├╝┼č├╝mde Sezen AKSUÔÇÖyu be─čenmemem etkili oldu galiba.) Son olarak Gen├ž RaifÔÇÖin T├╝rkiyeÔÇÖye d├Ânmek zorunda kald─▒─č─▒nda ya┼čad─▒─č─▒ ├žat─▒┼čma biraz daha yo─čun aktar─▒labilirdi sanki, ├žabuk mu ge├žildi acaba? Velhas─▒l kelam bu ele┼čtirilerim temsilden kaybettirmedi─čini ├Âzellikle belirteyim, benimki biraz ┼č─▒mar─▒kl─▒k.

Temsilin tek can s─▒kan taraf─▒ mikrofonlar─▒n s├╝rekli kesintiye u─čramas─▒yd─▒. Oyunlar tiyatro d─▒┼č─▒, tiyatroymu┼č gibi davran─▒lan, tiyatromsu mek├ónlarda sahnelendi─činde mikrofon ┼čart oluyor galiba; ben ┼čahsen sahne sesini tercih ederim. Cezaevi, hastane ve imam hatip in┼čaatlar─▒ bitti─činde s─▒ra g├Ârkemli ve amac─▒na uygun tasarlanm─▒┼č tiyatro salonlar─▒na gelir in┼čallah!

Sonu├ž olarak seyrederken keyif alaca─č─▒n─▒z bir anlat─▒mla g├╝zel bir hik├óye dinleyeceksiniz. Bence gidin. Biletler biraz gac─▒rt*; ama ├╝lkede art─▒k her ┼čey gac─▒rt. Umar─▒m belediyelerde alelacele kotar─▒lan Tanzim Tiyatrolar─▒ ile fiyatlar─▒ a┼ča─č─▒ ├žekmeye kalkmazlar.


*Neden ├Âzel tiyatrolar 100 TL’ye bilet satarken yirmi kuru┼čluk oyun kitap├ž─▒─č─▒n─▒ bast─▒rmazlar anlam─▒yorum.

Bir Cevap Yaz─▒n